Εθνικό και
Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ
10o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών

με θέμα
ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
ΣΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ
Το παιχνίδι, ατομικό ή ομαδικό, με αντικείμενα ή
και με κανόνες, αποτελεί την κύρια μορφή δραστηριότητας των παιδιών, μια
δραστηριότητα η οποία δεν είναι μόνο αυθόρμητη και ευχάριστη, αλλά διαμορφώνει
καθοριστικά τη νοητική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.
Ο σημαντικός ρόλος του παιχνιδιού στην ανάπτυξη των παιδιών προκύπτει από μια
σειρά χαρακτηριστικών, τα οποία διακρίνουν το παιχνίδι από όλες τις άλλες
μορφές της ανθρώπινης δραστηριότητας. Το παιχνίδι είναι μια δραστηριότητα η
οποία έχει ως αφετηρία της την πρωτοβουλία, μια δραστηριότητα αυτο-ρυθμιζόμενη
με εγγενή κίνητρα και χωρίς υποχρεωτικά σαφείς στόχους. Τα παιδιά εμπλέκονται
δραστήρια στο παιχνίδι από εσωτερική επιθυμία και προσωπικό ενδιαφέρον,
δημιουργούν και ελέγχουν τις καταστάσεις του παιχνιδιού τους, οι οποίες στην
πλειονότητα των περιπτώσεων τους έχει μια συμβολική διάσταση, μια δράση δηλαδή
υποκριτική σε ένα φανταστικό πεδίο, το οποίο συνήθως περιλαμβάνει ρόλους,
κανόνες και χειρισμούς αντικειμένων. Μέσα από αυτή την εμπλοκή, η οποία είναι
ταυτόχρονα νοητική, συναισθηματική και κοινωνική τα παιδιά οικοδομούν τις
βάσεις της αφηρημένης σκέψης και του αναστοχασμού, αναπτύσσουν δεξιότητες
επικοινωνίας, ασκούνται στον έλεγχο των συναισθηματικών τους εκδηλώσεων και
διερευνώντας ιδιοποιούνται ρόλους και κανόνες της κοινωνίας των ενηλίκων.
Το συμβολικό παιχνίδι, ειδικότερα, παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στη νοητική
συγκρότηση και ανάπτυξη των παιδιών, αφού μέσα τα παιχνίδια αυτού του είδους τα
παιδιά οικοδομούν τη διάκριση των σκέψεων από τις πράξεις και τα αντικείμενα
των πράξεων τους και ασκούνται στο νοητικό χειρισμό της διάκρισης αυτής μέσα
από την ανάπτυξη νοητικών αναπαραστάσεων των πράξεων και των αντικειμένων,
καθώς και μέσα από την ανάπτυξη συμβολικών ενεργειών πάνω στις πράξεις και στα
αντικείμενα αυτά. Στον φανταστικό κόσμο που δημιουργεί η συμβολική
δραστηριότητα του παιχνιδιού, στον οποίο τα παιδιά επινοούν και χρησιμοποιούν
υποκατάστατα ενεργειών και αντικειμένων, διαχωρίζεται το νόημα από το
αντικείμενο και μέσα από αυτό το διαχωρισμό οικοδομούνται οι βάσεις για τη
συγκρότηση αφηρημένων εννοιών και την ανάπτυξη αφηρημένης σκέψης, αλληλένδετα
με την ανάπτυξη της γλώσσας.
Οι εργασίες του Διημέρου στοχεύουν να αναδείξουν τους σχετικούς
προβληματισμούς, τις ερευνητικές δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες ερευνητών
και εκπαιδευτικών για τη διερεύνηση και την αξιοποίηση του παιχνιδιού στη
μάθηση και στη διδασκαλία των μαθηματικών στην εκπαίδευση.
Με την εξαίρεση του παιχνιδιού σε υπολογιστές και περιβάλλοντα εικονικής
πραγματικότητας, το οποίο λόγω των ιδιαιτεροτήτων του δεν θα αποτελέσει
αντικείμενο αυτού του διημέρου.
Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α
16:30 - 19:30 Εγγραφή Συνέδρων
ΕΝΟΤΗΤΑ Ι
Παιχνίδι, Μάθηση και Διδασκαλία: Προσεγγίσεις και
Προβληματισμοί
Προεδρείο:
Μαλβίνα Παπαδάκη
17: 00 – 19: 00
Καλλιρρόη Παπαδοπούλου
Παιχνίδι και μάθηση: ο ρόλος της
αυτο-ρύθμισης
Τζέλλα Βαρνάβα-Σκούρα
Η δημιουργικότητα και η ανάπτυξη της
λογικομαθηματικής σκέψης
Γιάννης Γκιάστας
Μια ψυχαναλυτική ματιά στη σχέση των
μαθηματικών με το παιχνίδι
19: 30 – 21:
00
Το παιχνίδι στη μάθηση και στη
διδασκαλία των μαθηματικών
Ελένη Γιαννακοπούλου
Διδακτικός μετασχηματισμός του
παιχνιδιού «Μονόπολη» σε «Ευρωαξιόπολη - Ισοπολιτεία»
21: 00 – 21: 30 Ερωτήσεις συνέδρων – Συζήτηση
ΕΝΟΤΗΤΑ ΙI
Το παιχνίδι
στη μάθηση και στη διδασκαλία των μαθηματικών:
Ερευνητικά Ευρήματα & Διδακτικά Εγχειρήματα
Α’ Συνεδρία
Προεδρείο: Λέλα Λυμπεροπούλου
09: 30 – 11:
00
Ιωάννης Θ. Λαζαρίδης
Παιχνίδι και Μαθηματικά στο Δημοτικό Σχολείο
Κώστας
Νικολαντωνάκης
Το παιχνίδι -
δραστηριότητα "Ο αριθμός στόχος" σε εν ενεργεία δασκάλους/ες
Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης υπό το πρίσμα της συστημικής προσέγγισης
Σωτήρης
Ζωιτσάκος
Ανάπτυξη
μαθηματικών διδακτικών καταστάσεων με βάση το πλαίσιο του σκακιού
Σωφρόνης Βαμβακούσης & Τάσος
Πατρώνης
Ένα
παιχνίδι για τη διδασκαλία των συναρτήσεων στη Β΄ Γυμνασίου
Νικόλας Τσαφταρίδης
Μετρώ, διαιρώ, υπολογίζω και φτιάχνω
μουσικά όργανα
Ένα παιχνίδι στην πράξη (στο αίθριο)
Β’ Συνεδρία
Προεδρείο: Στέλιος
Παπακωνσταντίνου
11.30 – 13.00
Αριστείδης
Μαυρομμάτης & Σοφία Σταθοπούλου
Η έννοια της ισότητας γεωμετρικών
σχημάτων με τη βοήθεια παιχνιδιού με κάρτες που απεικονίζουν ζωγραφικούς
πίνακες
Παναγιώτα
Κοταρίνου & Χαρούλα Σταθοπούλου
‘Η ιστορία
του 5ου αιτήματος του Ευκλείδη στη σκιά’. Παίζοντας με τις σκιές με
μαθητές Β Λυκείου.
Λέλα Λυμπεροπούλου & Μαλβίνα
Παπαδάκη
Ο κόσμος των παιχνιδιών και ένα μάθημα
Μαθηματικών σε μια τάξη διδασκαλίας
Κόσμοι συμβατοί ή ξένοι;
Στέλιος Παπακωνσταντίνου
Διδασκαλία εννοιών κύκλου … απουσία
βιβλίων
Γ’ Συνεδρία
Προεδρείο: Δημήτρης Χασάπης
13: 30 – 15:
00
Γκριμπίζη Ολυμπία & Σπανοπούλου
Ελένη
«Τρία εσύ και πέντε εγώ … παίζω και
μετρώ» Από τα ομαδικά παιχνίδια στις μαθηματικές έννοιες
Απόστολος Παπανικολάου & Αριστείδης
Μαυρομμάτης
Εισαγωγή στην έννοια της πιθανότητας με
τη βοήθεια του παιχνιδιού αλληλεπιδραστικού αντικειμένου
Τάσος Πατρώνης, Σωφρόνης Βαμβακούσης,
Δημήτρης Ζαχαριάδης & Ζήσιμος
Μπραέσσας
Μεριστικές Ρουλέτες: Κλάσματα και
πιθανότητες για κακά παιδιά
Γιάννα Νιαχοπέτρου & Δημήτρης
Χασάπης
Περιγραφή των παιχνιδιών τύχης και η
συμβολή τους στη συγκρότηση των εννοιών της τυχαιότητας και της πιθανότητας
Χρυσάνθη Σκουμπουρδή
Οι κανόνες του παιχνιδιού
15: 00 – 16: 00 Παρεμβάσεις
συνέδρων – Συζήτηση
Επιστημονική
Επιτροπή
Αλεξάνδρα Ανδρούσου,
Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ελένη
Γιαννακοπούλου, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο
Κώστας
Ζαχάρος, Πανεπιστήμιο Πάτρας
Μίννη
Καρρά, Σχολή Χιλλ
Χαρά
Κορτέση-Δαφέρμου, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Κώστας
Νικολαντωνάκης, Πανεπιστήμιο Δυτ. Μακεδονίας
Μαλβίνα
Παπαδάκη, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
Ρόη
Παραδοπούλου, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Αντιγόνη
Παρούση, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Χαρά
Σταθοπούλου, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Μαρία
Σφυρόερα, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Δημήτρης
Χασάπης, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Κώστας
Χατζηκυριάκου, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Μαρία
Χιονίδου-Μοσκοφόγλου, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Άννα
Χρονάκη, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Συμμετοχή
Δικαίωμα
συμμετοχής: Η παρακολούθηση των εργασιών του Διημέρου
είναι δωρεάν. Η εγγραφή στην οποία περιλαμβάνονται τα Πρακτικά του Διημέρου με
τις πλήρεις εισηγήσεις σε CD, οι Περιλήψεις των εισηγήσεων, το Πρόγραμμα και η
Βεβαίωση Συμμετοχής 10 ευρώ.
Εγγραφές: Κατά την
έναρξη του Διημέρου στη Γραμματεία του (Αμφιθέατρο ‘Άλκης Αργυριάδης’, Κεντρικό
Κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών - Πανεπιστημίου 30)
την Παρασκευή 15 Ιουνίου, ώρες 16.30 – 19.30.
Πληροφορίες
|
Δημήτρης Χασάπης |
Ελένη Γιαννακοπούλου |